چرا جامعهء سوئد سکولارترین جامعهء غربی است؟

چرا جامعهء سوئد سکولارترین جامعهء غربی است؟

با توّجه به برداشتهای متفاوت از سکولاریسم، میتوان به یک تعریف عام ومشخص  از سکولاریسم دست یافت. سکولاریسم در بعُد سیاسی اش همان دولت و حکومتِ مدرن و دمکراتیکی است که چند گانگی در مذهب و باورهای سیاسی را میپذیرد و هر گونه دین دولتی را نفی میکند. چرا که یک دولت دینی یک دولت غیردمکراتیک است که حقوق شهروندی را با پیوستگی شهروندان به دین دولتی تعریف و شناسایی میکند. این بدین معنا است دیگر شهروندان متعلق به ادیان دیگر فاقد حقوق برابر اجتماعی و سیاسی در مقابل شهروندانی هستند که باورمند به دین رسمی دولتی میباشند.

کوروش اعتمادی

Koroush_etemadi@hotmail.com

9 نوامبر 2015

****

حضور القاعده در ایران، از آغاز تا بامروز

حضور القاعده در ایران، از آغاز تا بامروز 

اگر آمریکا و هم پیمانان بین المللی اش در گامِ نخستِ مقابله خود با جمهوری اسلامی به گزینه نظامی متوسل نشوند و در مقابل طرح تحریمهای اقتصادی یکپارچه ای را علیه جمهوری اسلامی به اجراء بگذارند، این اقدام تنبهی جمعی به معنای جدی ترشدن بحران است که هیچ راه حلی منطقی و بدون نزاع رو در رو را نمیشود برایش متصورشد. به همان شکل وقتیکه آمریکا و هم پیمانانش متوجه شدند راهی برای توافق با رژیم صدام حسین باقی نمانده، ابتداء به تنبیهات اقتصادی روی آوردند. تحریم اقتصادی مقدمه ای شد برای اجرای گزینه نظامی و اشغال خاک عراق در سال 2003 . از سویی دیگر آگاهیم که جمهوری اسلامی تجربه حکومتهای هم کیش خود در خاورمیانه را در پسِ ذهن دارد و مشاهده کرده است که قذافی علیرغم پذیرش تمام خواستهای غرب در تسلیم همهء پروژه های تولید سلاح های کشتار جمعی خود به چه سرنوشت دردناکی دچار آمد. امّا  آنچه که میشود در رابطه با سرنوشت حکومتهای یاغی در منطقه تصور کرد و پیش بینی کرد، فروپاشی و سقوط ذلت بار آنها است که توانِ انطباق خود با نُورمهای امروز جامعه جهانی را ندارند. این وضعیت نابهنجار بار مسئولیت روشنفکران و فعالین سیاسی این جوامع را صد چندان میکند که همه بطور جدی در اندیشه تدبیر عاجلی باشند تا خلاء سیاسی فروپاشی رژیم های توتالیتر در منطقه را با آلترناتیوی مدرن و دمکراتیک جبران کنند.

کوروش اعتمادی

۳۰ دسامبر ۲۰۱۱

koroush_etemadi@hotmail.com

****

سکولاریسم سیاسی و جامعه مدنی، نقطه ای بی بازگشت

سکولاریسم سیاسی و جامعه مدنی، نقطه ای بی بازگشت

پروژه جامعه مدنی صرفا ًپروژه ای انتقادی به نظامهای سیاسی استبدادی نبوده است. بلکه پروژه جامعه مدنی پروژه توسعه دمکراسی علیه استبداد است. پروژه جامعه مدنی، پروژهِ اپوزیسیون مادالعمر علیه نهادهای قدرت بویژه علیه نهاد دولت است. پروژه جامعه مدنی، پروژه تشکل یابی مستقل شهروندانِ فاقد قدرت است. پروژه جامعه مدنی، پروژه متشکل شدن گروه های اجتماعی کار در سازمانهای صنفی خود میباشند. پروژه جامعه مدنی، پروژه اتحاد اقوام جهت احقاق حقوق مستقل قومی و فرهنگی خود است. پروژه جامعه مدنی، پروژه تأسیس مطبوعات مستقل، مستقل از نهادهای سیاسی و اقتصادی است که در جهت افشاء و پیشگیری از رشد فساد و تعدی به حقوق شهروندان یک جامعه فعالیت میکنند. در یک کلام پروژه جامعه مدنی، پروژه اتحاد جامعه علیه نهادِ دولت است. و یا بعبارتی دیگر پروژه جامعه مدنی، پروژه ستیزِه جویی همهء گروههای اجتماعی برای آزادی و رهایی از سیطره استبداد است. در واقع جامعه مدنی شکلِ نوینی از مبارزات اجتماعی مردم که برای تحقق آزادی در جامعه، دولت این نهاد سُلطه و قدرت را به چالش فرا میخوانند. 

کوروش اعتمادی

استهکلم ۲۶ آپریل ۲۰۱۰

****

چرا و چگونه «داعش»(ISIS) تأسیس شد؟

چرا و چگونه «داعش»(ISIS) تأسیس شد؟

از جمله دلایل اصلی پیدایش گروه IS، رقابت و جنگ قدرتی است که پیش از سه دهه است مابین دو گروه اسلامگرای منطقه، شیعه و سنی، آغاز شده است. این ستیز قدرت در رابطه با تأسیس «داعش» از زمانی به اوج خود میرسد که نیروهای نظامی آمریکایی در سال ۲۰۱۱ تصمیم میگیرند خاک عراق را ترک گویند و «نوری المالکی» نخست وزیر شیعهء عراق که تحت نفوذ و کنترل ملایان در ایران میبود، تلاش میورزد با پرونده سازی علیه وزرای سنی عضو کابینه خود به بهانه های واهی آنها را از دایره قدرت حذف کند. تلاش آمریکائیان جهت متقاعد کردن « نوری المالکی» و خودداری او از دستگیری اعضای سنی مذهب حکومت عراق راه بجایی نمیبرد و از این رو دولت «نوری المالکی» با اخراج و دستگیری سنی مذهبی های عضو دولت عراق موجب بحرانی میشود که امروز به جنگ خانمانسوزی مابین سنی ها و شیعیان در منطقه تبدیل شده است. روشن است آیت الله های ایران جهت بر پایی «خلافت اسلامی» اهل تشیع و نفوذ آنها بر سیاستهای دولت «نوری المالکی» و رقابت با دولتهای سنی منطقه، دست بالایی در این آتش افروزی و جنگ مذهبی در منطقه دارند.

کوروش اعتمادی

۲۲ ژانویه ۲۰۱۵

Koroush_etemadi@hotmail.com

****

1.  

تنوع در درک از سکولاریسم

تنوع در درک از سکولاریسم

امّا بسیار خوش پنداری است که بپذیریم، میتوان مسیر برقراری یک نظم سیاسی مدرن، دمکراتیک و سکولار را همراه با آکتورهای سیاسی هموار کرد که هنوز باورمند به تأثیری گذاری دین بر سیاست در حوزه حکومت میباشند. آنکس که دیندار است و دین را موضوع سیاسی و نه امر شخصی قلمداد میکند یک بنیادگرای مذهبی است و هرگز باوری به دمکراسی و آزادی بشر ندارد. دین در حوزه حکومت صرفا ً یک ابزار سرکوب و تحمیق اندیشه است و سیاستمدار دیندار عامل و آمرِ اجرای سرکوب و تحمیق انسان و اندیشه بیش نیست.

کوروش اعتمادی
استهکلم ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱
Koroush_etemadi@hotmail.com

****

کودتای نوژه

کودتای نوژه

پیشگفتار

کودتای نوژه عنوان مقاله ای است بقلم «مارک گاسیوروسکی »1 که درشماره ۳۴ مجله بین المللی مطالعات خاورمیانه۲ منتشر شد. «مارک گاسیوروسکی » استاد علوم سیاسی در دانشگاه ایالتی «لوئیزیانا » است که کوشیده است در رابطه با کودتای نوژه مقاله ای را به رشته تحریر در آورد. محتوی این مقاله بر اساس گفتگوهایی است که او با برخی ازبازماندگان اصلی شرکت کننده درکودتای نوژه تنظیم کرده است.

نویسنده کوشش کرده است تا کودتای نوژه را همانگونه که بازماندگان این رویداد شرح میدهند منعکس کند تا واقعیت های پنهان آنرا که تاکنون از سوی هیچ رسانه عمومی مطرح نشده به تصویرکشد. لازم است اشاره شود این مقاله بر اساس اظهارات پنج تن از رهبران اصلی و شش شخصیّت شناخته شدهء کودتای نوژه نوشته شده است. از جمله افرادی که در این مصاحبه شرکت داشته اند عبارتند از سرهنگ باقر بنی عامری ( لندن، ۱۴ – ۱۷ جولای ۱۹۹۹، ۹ و۳۰ مه ۲۰۰۰)، پرویز قادسی (ژنو، ۱۳ ماه مه ۲۰۰۰)، سعید تیموری و پرویز شیبانی (پاریس، ۱ جولای ۱۹۹۹ و ۱۵ ماه مه ۲۰۰۰) و سیروس آموزگار (پاریس، ۴ ژانویه ۱۹۹۸، ۵ و ۷ جولای ۱۹۹۹، و ۲۵ ماه مه ۲۰۰۰). در این نوشتار سیروس آموزگار یکی از شخصیت های کلیدی شرح واقعهء کودتای نوژه برشمرده میشود. نامبرده از وزرای کابینه شاپور بختیار بوده که پس از شکست کودتای نوژه در پاریس به همکاریهای خود با شاپور بختیار ادامه میدهد.

ضروری است در همین آغاز یادآور شویم در این نوشتار، بویژه در بخش «نتایج » نویسنده ارزیابی های خود از عواقب شکست یا پیروزی کودتا نوژه و ویژگیهای برخی از شخصیتهای سیاسی معاصر کشورمان را ارائه میدهد که گروه مترجم و تحریریه نسبت به این برداشتها کاملا ً مواضع بیطرفانه ای را اتخاذ میکنند.

دولت سکولار و جامعه سکولار ٫ کدام یک؟

دولت سکولار و جامعه سکولار ٫ کدام یک؟

 این پرسشی است پیش روی ما که آیا پروسهء سکولاریزه شدن جوامع محدود به حوزهِ دولت و حکومت خواهد بود و یا در برگیرنده دیگر بخشهای زندگی اجتماعی مردم نیز میباشد؟ یک جامعه سکولار در مفهوم و عمل چیزی متفاوتر و گسترده تر از یک دولت سکولار نیست. یک جامعه سکولار همچون یک دولت سکولار اجازه نمیدهد دین نفوذ و اقتداری در زندگی و حوزهِ عمومی داشته باشد، بلکه تلاش میگردد دین را به حوزه خصوصی براند. بگونه ایکه میتوان این نکته را اینگونه تئوریزه کرد؛ حوزهِ عمل و مسئولیت جامعه سکولار در رابطه با پیشبرد سکولاریسم بسیار وسیعتر و سنگین تر از دولت سکولار است. بعبارت دیگر پروسه سکولاریزه شدن صرفاً محدود به دستگاههای اداری و قانونگذار دولت و حکومت نمیباشد بلکه حوزه ای است که جامعه نیز در قبال آن مسئولیتهای بس سنگین دارد.

کوروش اعتمادی

۲۴ ژوئیه ۲۰۱۵

Koroush_etemadi@hotmail.com

****

دمکراسی همان سکولاریسم است

دمکراسی همان سکولاریسم است

جمهوری اسلامی بمثابه حکومتی الهی برگرفته شده از فقه شیعه، تحت رهبریت ولایت مطلقه فقیه، واسطهء خدا با مردم، اما پاسخگو ومسئول دربرابر خدا نه مردم، نه تنها تهدیدی جدی علیه مدنیت و حقوق شهروندی در کشور ما است بلکه این حاکمیت با پیشبرد سیاستیی جنگ ستیزانه در منطقه، و حمایت معنوی و مادی از تروریسم اسلامی و پیشبرد پروژه تولید سلاحهای کشتار جمعی، خاورمیانه را وارد فازی از بحران سیاسی اما بسیار مهلک کرده است.

کوروش اعتمادی
۲۶ جولای ۲۰۰۹
استهکلم

Koroush_etemadi@hotmail.com

دولت و سکولاریسم

دولت و سکولاریسم

پنج قرن فراز و نشیب های سیاسی و اجتماعی در ایران هیچگاه ملایان را از این قصد باز نداشت که آنها از تصاحب قدرت دولتی چشم پوشی کنند. آنها برای رسیدن به این آروزی دشوار خود نیازمند آزادی عمل و تبلیغات گسترده بودند. گستردگی نفوذ معنوی دین در بین مردم و برسمیت شناخته شدن اسلام شیعه توسط قانون اساسی رژیم گذشته بعنوان دین رسمی کشور این امکان را به مراجع دین در کشور داد که در راستای برپایی  «مدینه فاضله » خود فعالیتهای آزادانه تا حدودی قانونی داشته باشند. فرصتی که حتی در مترقی ترین دمکراسی های غربی مرسوم نیست

کوروش اعتمادی   ۲۱ فوریه ۲۰۰۹

Koroush_etemadi@hotmail.com

دمکراسی «اکثریت» بر اکثریت

دمکراسی «اکثریت» بر اکثریت

پرنسیپهای دمکراسی «اکثریت» یکی از معضلات اداره سیاسی امروز اغلب دمکراسیهای موجود است. دمکراسی «اکثریت» معرف علایق گروهی است که برنده انتخابات هستند و نه بازتاب دهنده علایق مشترک همه شرکت کننده در انتخابات. وجه تمایزِ دو برداشت متفاوت از مفهوم دمکراسی حاکی از آن است برخی دمکراسی را صرفا یک روند رأی گیری با در نظر گرفتن مشروعیت سیاسی برای آرای «اکثریت» درک میکنند که بزعم آنها «اکثریتی» غالب تعیین کننده خط مشی اصلی سیاست در جامعه خواهند بود. برخی هم دمکراسی را گفتمان و مشارکت عمومی، و تفاهم بر پایه علایق عمومی جهت رسیدن به هدفی مشترک معنا میکنند.

کوروش اعتمادی

۱۶ نوامبر ۲۰۱۴

Koroush_etemadi@hotmail.com

****

1.